رضا جدیدی- مدیر مسوول
جمهوری اسلامی ایران با توجه به جایگاه بی نظیر جغرافیایی و تنوع ساختارهای زمینشناسی و طبیعی دارای محیطهای مناسبی برای وجود و رخداد ذخایر و تیپهای گوناگون معدنی است که انتظار وجود دستکم ۷ درصد ذخایرمعدنی جهان در این گستره جغرافیایی را داریم که در این میان، شناخت سرزمین، وجود اطلاعات پایه زمینشناسی و اکتشافی یکپارچه و دقیق جدید و همچنین اطلاعات مربوط به کانسارهای پنهان معدنی برای بهرهگیری منظم از توان سرزمین حیاتی و ضروری است.
بخش معدن کشور متشکل از فرآیندهای مختلفی از جمله شناسایی و پیجویی (اکتشاف اولیه و حاکمیتی همراه با تولید اطلاعات پایه زمینشناسی و اکتشافی)، اکتشاف عمومی و تفصیلی، استخراج و بهرهبرداری و در نهایت فرآوری است که باوجود اهمیت بسیار زیاد معدنکاری و نتایج موثر اقتصادی آن در کشور هنوز دارای فرآیند مستمر، راهبر مشخص، ساختار شفاف و تصمیمساز مشخصی نیست. این مساله موجب شده تا بخش معدن هیچگاه به رشد متوازن و همهجانبه خود نرسد و مرتب دچار دور و تسلسل فرآیندی شود که نتیجه آن عقبماندگی در این بخش است. طی سالیان اخیر طراحی سیاستها و حمایتهای موثر بصورت مقطعی و غیرمستمر صورت گرفته که با توجه به نیاز بخش معدن به پشتیبانی مستمر و صرف زمان و هزینه مناسب جهت دریافت بازدهی موردانتظار، این برنامهها موجب تحول چشمگیری نشدهاست.
نبود امکان تحول موثر در امر تولید اطلاعات پایه و اکتشاف ذخایرمعدنی به دلیل ضعف نگاه کارشناسی و ساختاری برنامهریزان و عدم پشتیبانی مستمر ایشان از این فرآیند، ضعف در امر تکمیل اکتشافات اولیه و انجام فرآیند اکتشاف تفصیلی که نیازمند تکنولوژی و حفاریهای مناسب در کشور است، بازدهی پایین استخراج و بهرهبرداری مواد معدنی به جهت پایین بودن سطح فنآوری و فرسودگی ماشین آلات و دانش استخراج مطابق استاندارد روز دنیا و در نهایت پایین بودن سطح تکنولوژی فرآوری مواد معدنی همگی موجب شده تا بخش معدن نتواند به جایگاه مناسب خود طی سالیان اخیر برسد.
انتظار میرود تا با استقرار نگاه دقیق کارشناسی و دلسوزانه مدیران و برنامهریزان کشور در قدم اول، مرز و مقیاس فعالیت میان ساختارهای دولتی و غیردولتی این بخش و متولیان هریک به دقت مورد بررسی قرار گرفته تا با ایجاد شفافیت ساختاری در فرآیندهای معدنکاری و تعیین متولیان موثر و قانونی برای هریک از بخشها بتوان طی یک برنامه استراتژیک و منظم، شاهد متحول شدن این بخش در کشور طی سالهای پیش روی باشیم.