زمین خبر-
ژیومورفولوژی علم بررسی و شناخت ناهمواریهای سطح زمین است که اشکال سطحی زمین و فرایندهای به وجود آورنده و تجدید نیمرخ آنها را بررسی میکند (Gustavsson,۲۰۰۵) و یک رشته میان رشته ای است که از علوم ریاضی، علوم زمین و به تازگی علوم رایانهای استنتاج شده است (Bohner al et. ۲۰۰۹) که برهم کنش بین اقلیم، هیدرولوژی و فرایندهای تکتونیکی سطح زمین را مطالعه میکند.
مهمترین و مفیدترین کمک و مشارکت ژیومورفولوژیستها تهیه نقشه زمین(map terrain) است. این موضوع به ویژه در جایی نمود پیدا میکند که اطلاعات مربوط به توزیع زمین شکلها، خاکها و مواد سنگی یا عوارض پدید آمده از فرایندهای سطحی، مورد نیاز باشد. تهیه چنین نقشههایی در بسیاری از طرحهای مهندسی، برنامهریزی و مدیریت زمین کاربرد و فواید زیادی در بر داشته است )کوک و همکاران۱۳۷۷ (تحلیل ژیومورفولوژی یک منطقه معین، که نقشههای ژیومورفولوژی این تحلیلها را به صورت فضایی نشان میدهند، کلید پژوهشهای مربوط به علوم زمین بوده و در این رابطه نقشههایی که ترسیم میشود یک سند علمی در کارهای اجرایی است، چرا که نقشههای ژیومورفولوژی دید کامل و سریع از شکلهای مختلف ناهمواریهای پوسته خارجی زمین و فرایندهایی که موجبات پیدایش این شکلها در رابطه با سازندهای زمینشناسی و اقلیمشناسی است به دست میدهند)رجبی،۱۳۸۰(.
مطالعات ژیومورفولوژی در تمام کشورها وجود دارد، اما در برخی از کشورها بطور مثال، ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا، روسیه، فرانسه، آلمان، ژاپن، چین و هند بیشتر و فعالتر هستند و از آنجا که ژیومورفولوژی به عنوان زیرشاخهای از علوم زمین شناختی در نظر گرفته شده است در همه کشورها گروههای ژیومورفولوژی معمولا به عنوان یک زیرمجموعه از سازمانهای مرتبط با زمین شناسی در حال فعالیت هستند که بطور مثال:
در سازمان زمین شناسی آمریکا با بیش از ۱۲ زیر مجموعه تحقیقاتی، دپارتمان مخاطرات زمینشناسی و ژیومورفولوژی به بررسی آسیبپذیری مناطق زمینلرزهای، طوفانها و سایر بلایای طبیعی را به عنوان جنبههای زیرمجموعهای از ژیومورفولوژی برعهده دارد. در انجمن زمینشناسی آمریکا، بیش از ۲۰ دپارتمان مجزا، دپارتمان ژیومورفولوژی و زمینشناسی کواترنری مطالعات فرآیندها و ساختارهای ژیوموفولوژیکی را بر عهده دارد.
در سازمان زمین شناسی کانادا با بیش از ۶ دپارتمان و ۵۰ زیر مجموعه فعالیتی، دپارتمان مخاطرات و امنیت عمومی مسیولیت بررسی های ژیومورفولوژیکی را برعهده دارد.
در سازمان زمینشناسی روسیه با بیش از ۲۰ دپارتمان، زیرگروه ژیوموفولوژی بصورت خاص مشغول به فعالیت میباشد.
در سازمان زمین شناسی چین دپارتمان زمین شناسی محیطی و انجمن ژیومورفولوژی مسیولیت بررسی ها و تهیه نقشههای ژیومورفولوژی را برعهده دارد.
ژیومورفولوژی علم بررسی و شناخت ناهمواریهای سطح زمین است ژیومورفولوژی برهم کنش بین اقلیم، هیدرولوژی و فرایندهای تکتونیکی سطح زمین را مطالعه میکند و بطور کلی ژیومورفولوژی یک رشته میان رشتهای است که از علوم ریاضی، علوم زمین و به تازگی علوم رایانهای استنتاج شده است (, Bohner۲۰۰۹ al et )بنابراین ژیومورفولوژی علمی است که اشکال سطحی زمین و فرایندهای به وجود آورنده و تجدید نیمرخ آنها را بررسی میکند (Gustavsson,۲۰۰۵) در بسیاری از کارهای مدیریت محیط، مهمترین و مفیدترین
کمک و مشارکت ژیومورفولوژیستها تهیه نقشه زمین (map terrain) است.
این موضوع به ویژه در جایی نمود پیدا میکند که اطلاعات مربوط به توزیع زمین شکلها، خاکها و مواد سنگی یا عوارض پدید آمده از فرایندهای سطحی، مورد نیاز باشد. تهیه چنین نقشههایی در بسیاری از طرحهای مهندسی، برنامهریزی و مدیریت زمین کاربرد و فواید زیادی در بر داشته است )کوک و همکاران۱۳۷۷ (.تحلیل ژیومورفولوژی یک منطقه معین، که نقشههای ژیومورفولوژی این تحلیلها را به صورت فضایی نشان میدهند، کلید پژوهشهای مربوط به علوم زمین بوده و در این رابطه نقشههایی که ترسیم میشود یک سند علمی در کارهای اجرایی است، چرا که نقشههای ژیومورفولوژی دید کامل و سریع از شکلهای مختلف ناهمواریهای پوسته خارجی زمین و فرایندهایی که موجبات پیدایش این شکلها در رابطه با سازندهای زمینشناسی و اقلیمشناسی است به دست میدهند)رجبی،۱۳۸۰(.
به طور کلی، مطالعات ژیومورفولوژی در تمام کشورها وجود دارد، اما در برخی از کشورها بیشتر و فعال تر هستند. برخی از کشورهایی که در آنها گروههای ژیومورفولوژی فعال هستند عبارتند از:
- ایالات متحده آمریکا
- کانادا
- استرالیا
- بریتانیا
- فرانسه
- آلمان
- ژاپن
- چین
- هند
- برزیل
البته این فقط چند نمونه از کشورهایی هستند که دارای گروههای فعال در زمینه ژیومورفولوژی هستند. هر چند که در سطح جهانی، ژیومورفولوژی به عنوان زیرشاخهای از علوم زمین شناختی، در تمام کشورها مطالعه میشود.
کارند
در کشورهایی که ذکر کردید، گروههای ژیومورفولوژی معمولا به عنوان یک زیرمجموعه از سازمانهای زیر فعالیت میکنند:
در ایالات متحده آمریکا:
- انجمن زمین شناسی آمریکا (Geological Society of America)
با بیش از ۲۰ دپارتمان مجزا
- دپارتمان ژیومورفولوژی وزمین شناسی کواترنری (Division of Geomorphology and Quaternary Geology): این دپارتمان به مطالعه فرآیندها و ساختارهای زمینی فعالیت میکند و نقشهها و تصاویری را درباره آنها ارایه میدهد.
https://www.geosociety.org
- سازمان زمین شناسی آمریکا (United States Geological Survey)
با بیش از ۱۲ زیرمجموعه تحقیقی
- دپارتمان مخاطرات زمین شناسی و ژیومورفولوژی (Geologic Hazards and Geomorphology) Department): این دپارتمان بررسی آسیبپذیری مناطق زمینلرزهای، طوفانها و سایر بلایای طبیعی را به عنوان جنبههای زیرمجموعهای از ژیومورفولوژی برعهده دارد.
https://www.usgs.gov
- دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی مختلف
در کانادا:
- انجمن زمینشناسی کانادا (Geological Association of Canada)
- در حدود ۱۰ زیر مجموعه فعالیت زمینشناسی
دپارتمان Canadian Geomorphology Research Group در انجمن زمینشناسی کانادا مشغول فعالیت در این زمینه می باشد
https://gac.ca
- سازمان زمین شناسی کانادا (Geological Survey of Canada)
- با بیش ۶ دپارتمان اصلی و ۵۰ زیرمجموعه
در دپارتمان مخاطرات و امنیت عمومی(Hazards and public safety) مطالعه فرآیندهای محیطی را به عهده دارد. این دپارتمان به عنوان بخشی از این سازمان فعالیت میکند تا به عنوان پشتیبان اصلی دولت کانادا در زمینههای زیر فعالیت کند:
https://natural-resources.canada.ca
- دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی مختلف
در استرالیا:
انجمن زمین شناسی استرالیا (Geological Society of Australia)
سازمان زمین شناسی استرالیا (Geoscience Australia)
دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی مختلف
در کشورهای نزدیک و همسایه ایران نیز گروههای ژیومورفولوژی وجود دارند که فعالیت میکنند از جمله ترکیه، افغانستان، پاکستان، عراق و ارمنستان نیز گروه ها و سازمانها مشابه فعالند که در تحقیقات و مطالعات ژیومورفولوژی در منطقه خود مشغول هستند.
ژیومورفولوژی معمولا در سازمانها و دانشگاههای زیر فعال است:
در ترکیه:
انجمن ژیومورفولوژی Turkish Society for Geomorphology (TSG)
دانشگاه استانبول
دانشگاه آنکارا
در پاکستان:
دانشگاه پنجاب
دانشگاه شاه عبدالعزیز
در عراق:
دانشگاه ذی قار
در افغانستان:
دانشگاه هرات
در ارمنستان:
دانشگاه ایروان
در روسیه
- سازمان زمین شناسی روسیه با بیش از ۲۰ دپارتمان مختلف
دپارتمان ژیومورفولوژی
https://vsegei.ru
- انجمن ژیومورفولوژی روسیه در دانشگاه دولتی مسکو (RuAG)